انیمیشن از نگاه گلپایگانی


نگاه علیرضا گلپایگانی به انیمیشن ایران و جهان

از حرف تاعمل- پست و بلندهای فانتزی -سیاهچالهای پیشرفت انیمیشن ایران-دوستانه تر

از حرف تا عمل
ضمن سلام خدمت همگی دوستان و استاد عزیزم علی رضا گلپایگانی عزیز و صادق...
حرف های قشنگی در مدیریت جدید زده میشود اما حرف تا وقتی به عمل نرسد فقط "حرف" است.بسیاری از این حرف ها در دوره های قبلی گفته اند و ما صاحبان و میزبانان انیمیشن ایران شنیده ایم...امید بسته ایم ...حرص خورده ایم و سکوت کرده ایم....آن کس که در این کامنت ها گفت " لطفا" نظرم را پاک نکنید " راست گفت.....فراموش میکنند مدیران گذرا که آنان "میهمان" انیمیشن ایران هستند و میزبان ما سازندگانیم...ما دلیل مدیریت آنان بر انیمیشن ایرانیم...زیرا "ما انیمیشن ایرانیم"...ولی افسوس که تا اینک  به راحتی و با جرئت و بی پروایی مثال زدنی در اموری که تخصصی در آ ن ندارند دست می برند و نظر می دهند و تغییر میدهند....دستمزد هنرمندان و تکنیسین ها را به حد اقل می رسانند و فرامو ش میکنند که شکل گیری انیمیشن حرفه ای در شرایط ایران مثل رشد نهالی ظریف و سبز و ترد در بیابان است.... تا اینک چنین بوده قضاوت مدیران پیشین...تا ببینیم قضاوت مدیران جدید را...... دلمان پر از درد است از ....
نویسنده: امیر محمد دهستانی

توضیح : مطلب فوق مربوط به متنی است که در باره صبا در صفحه قبلی  آمده است .

پست و بلند های فانتزی در سینما
گفت وگو با بهرام عظیمی و حسین ضیایی، انیماتور درباره سینمای انیمیشن

شاید کسی توقع نداشت در طول این سال ها سینمای انیمیشن با این سرعت رشد کند و طرفدارانش به مثابه تماشاچیان فیلم های رئال در سالن های سینما حاضر باشند. اما واقعیت اینجاست که این اتفاق افتاد و در مواقعی بهتر از سینمای رئال دیده شد و به نوعی وجود کمبودهای دنیای واقعی را به دوش کشید. طرفداران انیمیشن در دنیا به نسبت فرهنگ و کشوری که در آن قرار گرفته اند بالاو پائین می شوند اما در بیشتر کشور سیر صعودی دارند. دلیل هجوم مردم از حقیقت نویسی به دنیای فانتزی قابل انکار نیست به همین خاطر برای بررسی داشته ها و نداشته های سینمای انیمیشن که سردرمدار فانتزی نویسی است با بهرام عظیمی و حسین ضیایی به گفت و گو نشستیم.
    
    
انیمیشن از لحاظ محتوایی و ظاهری تمام جنبه های تربیتی و آموزشی را در خود جای داده و همه را متوجه خود کرده است. این هنر در مراودات فرهنگی و سینمایی چه جایگاهی دارد که تا این اندازه جدی گرفته می شود؟
    
    بهرام عظیمی: این که چرا در دنیا اینقدر از انیمیشن استقبال می شود به فرهنگ مردم در سراسر کشور های جهان بر می گردد. انیمیشن را در دنیا به عنوان یک ژانر سینمایی پذیرفته اند. همان قدر که فیلم زنده با بازیگران مطرح جدی گرفته می شود انیمیشن را هم جدی می گیرند. شما دیدید که افتتاحیه جشنواره کن با انیمیشن «
UP» برگزار شد. از موقعی که دیزنی شروع به ساختن انیمیشن سینمایی در دنیا کرد این صنعت برای خیلی ها قابل اهمیت و به نوعی دیده شد. در فرهنگ امریکا کارگردان انیمیشن کم از کارگردان فیلم رئال ندارد و نویسنده و کارگردان های این ژانر هر ایده ای که در ذهن دارند می توانند به تصویر بکشند. جذابیتی در انیمیشن وجود دارد که تنها خردسال و کودک را به سمت خود نمی کشد و برای همه سنین می تواند جالب و دیدنی باشد. در ایران متاسفانه ما نه تولید انیمیشن سینمایی داریم و نه اکران آن را. به خاطر همین نمی توانیم امیدوار باشیم که فرهنگ دیدن انیمیشن در بین مردم ایران رواج پیدا کند.
    ضیایی: اگر بخواهیم یک مقدار کلاسه شده تر درباره این مسئله صحبت کنیم می توانیم در چهار وجه آن را مورد بررسی قرار دهیم. خیلی از هنرمندان دنیا براساس انیما یا جان پنداری و جان بخشیدن وارد این عرصه شدند. جان پنداری هم که می دانید به عامل رویا و تخیل برمی گردد. جان دادن به اشیا که از خصوصیات آدمی است یکی از ویژگی های جذابیت انیمیشن است. دومین مورد هم می تواند تفکر فرهیخته انسان باشد. نیاز به تخیل در بشر همیشه وجود داشته و به همین خاطر در پی رفع آن است. انسان به هر نحو می خواهد از دنیای چهار وجهی با روابط ثابت و روزمره فاصله بگیرد. سینما همیشه به این دو خصیصه انیمیشن حسادت می کرده البته دست گذاشتن بر تخیل اتفاقی است که این روزها در دنیای سینمای رئال هم می افتد و آخرین فیلم کوئنتین تارانتینو هم مشهود است. سومین عامل مورد اهمیت همه گیر بودن و اهمیت داشتن این گونه هنری است. انیمیشن می تواند مورد استفاده برای پیام های تربیتی/اخلاقی/هشداری/آموزشی و... را شامل می شود. و عامل چهارم که منوط به سه عامل قبل است بازار و تجارت است. خیلی از سینما های دنیا خصوصاً سینمای امریکا بعد از این که رکودی را تجربه کردند توانستند با فروش یک فیلم انیمیشن دوباره به زمان اوج برگردند و خودشان را سرپا نگه دارند. به خاطر همین دلایل شکل آتی انیمیشن در آینده خیلی پیچیده تر از شکل کنونی آن خواهد شد.
    
    
عامل تخیل که جزو عوامل پیشرفت انیمیشن در دنیاست به گمانم با شرایط یک جامعه کم و زیاد می شود. مثلاً درحال حاضر برترین انیمیشن های دنیا تلفیقی از واقعیت و خیال را دارند. اگر با این نظر موافق هستید فکر می کنید چه دلیلی می تواند داشته باشد؟
    
    ضیایی: در فانتزی نویسی شما باید در هر حال به چرایی های بشر پاسخ بدهید. شما باید برای نمایش انسان بالدار یک زیر مجموعه دراماتیک را به وجود بیاورید تا برسید به جایی که مخاطب باور کند این شخصیت واقعی است. اتفاقی که در ایران نمی افتد و ما بیشتر به جای فانتزی نویسی به توهم نویسی پناه می بریم. در حال حاضر دنیای واقعی ما بدون هیچ گونه جاذبه ای مسیر خودش را طی می کند. خیلی ها بر همین مبنا تصور می کنند فانتزی خوراک دنیای واقعی است اما به عقیده من اگر فانتزی مبنا و پایه قرار بگیرد شما دنیای واقعی را می توانید در آن ببینید به شرطی که به چرایی ها هم در جای خود پاسخ بدهد.
    عظیمی:شروع سینما با تصاویر رئال و واقعی و با یک اتفاق ساده که در روزمرگی مردم می افتد، بود. بعد از آن سینما به تئاتر نزدیک شد و بعد از آن هم سراغ داستان رفت. انیمیشن اما از همان اول تخیل را پیش کشید. و غیر از پرداختن به دنیای آدم ها پای اشیای بیجان و حیوانات را هم به میان آورد. تا مدت ها سینما و انیمیشن به صورت موازی حرکت می کردند. اما حالاهمه چیز فرق کرده این سینماست که به دنیای نمایش داده شده در انیمیشن رجوع می کند. این رجوع به خاطر این است که هنر انیمیشن باب تخیل را باز کرده. تخیلی که بر پایه منطق شکل گرفته است.
    
    
انیمیشن در تمام دنیا مخاطبان خودش را پیدا کرده. اما در ایران هنوز جایگاه مناسبی ندارد. یعنی مخاطب ایرانی همانطور که برای دیدن یک فیلم به سینما می رود برای دیدن یک انیمیشن- ولو اگر بهترین انیمیشن دنیا باشد و به صورت رایگان نمایش داده شود- وقت صرف نمی کند. چرا ما احساس نیاز به دیدن انیمیشن نداریم؟
    
    عظیمی: برترین خصوصیت انیمیشن این است که می تواند مخاطب خود را غافلگیر کند. یعنی بیننده با اتفاق خاصی روبه رو شود که این اتفاق خاص زاییده ذهن گروه سازنده است. بیشتر انیمیشن های ایرانی سفارشی است و در یک کار سفارشی شما نمی توانید ذهنیات خودتان را دخیل کنید. بعضی از انیمیشن های خوب ایرانی هم داستان هایی است که ملکه ذهن بیشتر مردم شده است و بارها آنها را خوانده و شنیده و یا حتی دیده اند. در جشنواره دو سالانه انیمیشن ما با فیلم های کوتاهی روبه رو هستیم که شاید دو دقیقه بیشتر نباشد و برای ساختنشان از تکنیک خاصی هم استفاده نشده باشد اما حرف تازه ای برای گفتن دارد که برگ برنده اش است. بهترین انیمیشن های ایرانی انیمیشن های کوتاه و جشنواره ای است.
    ضیایی: برای پاسخ به این سوال ما نیاز به مرور تاریخ انیمیشن داریم. هنر ارائه شده در کشور ما یک هنر التقاطی است. انیمیشن هم از این قاعده مستثنا نبوده. یعنی ما تحت تاثیر انیمیشن مفهوم گرا و بسیار ساده بلوک شرق و زاگرب و به نوعی به صورت ناقص این هنر را شروع می کنیم. ما بدون این که خیلی از زیر ساخت های انیمیشن را به صورت کلاسیک تجربه بکنیم بیشتر دنبال بیان هنری بودیم. غرب و زاگرب بعد از مشق کردن آثار دیزنی متوجه شدند این مفاهیم و شخصیت ها متعلق به دنیایشان نیست. به خاطر همین وارد دنیای خودشان شدند. انیمیشن در ایران هیچ وقت به صورت درستی حرکت نکرده و این مسئله در تمام دوره های تاریخی این هنر مشهود است. انیمیشن ایران شرایط ریتمیک خاصی نداشته پس طبیعی است که جای خودش را هم پیدا نکرده باشد. انیمیشن در کشور ما از دوجهت دچار مشکل است. یکی اقتصادی و دیگری مسئله پرواز خیال که شامل عدم آموزش فانتزی نویسی در دانشگاه ها و مراکز آموزشی و عامل سفارش دهنده دیده نشدن منابع قوی و پر محتوا برای برداشت مفاهیم است.
    
    
    
بپردازیم به دسته بندی های انیمیشن در ایران، در حال حاضر چند نوع انیمیشن در ایران ساخته می شود. چطور این تنوع به وجود آمد؟
    عظیمی: انیمیشن های جشنواره ای یکی از دسته هاست که کارهای تیمی می کنند و درآمد خاصی هم ندارند و معمولاً در جشنواره های مختلف کارهایشان را ارائه می کنند. به نظرم این بخش تا حدودی موفق است و جز موسیقی مشکل دیگری ندارد. یکی دیگر از گونه های انیمیشن تبلیغات تلویزیونی است. بیشترین هنرمندانی که درگیر انیمیشن هستند برای تلویزیون کار می سازند. بیشترین تولیدات انیمیشن ما در حوزه تلویزیون است و بیشترین پرتی هم در این قسمت است. به نظرم 95 درصد انیمیشن های تلویزیونی دور ریختنی است. از دیگر گونه های انیمیشن نوع سینمایی آن است که در ایران وجود ندارد. چرا که تهیه کننده ها از سازندگان می خواهند برگشت مالیشان را تضمین کنند. اتفاقاً همین انیمیشن سینمایی است که می تواند انیمیشن ایران را از رکود نجات بدهد. حالاچرا سازندگان انیمیشن در ایران دست و دلشان به ساخت سینمایی نمی رود؟ به خاطر این که همه کسانی که در یک تیم برای ساخت انیمیشنی کار می کنند دیده نمی شوند و نیاز دیده شدنشان به عنوان هنرمند برطرف نمی شود. شما نمایشگاه های بین المللی انیمیشن در دنیا را نگاه کنید. در غرفه های کشورهای شرکت کننده هنرمندان و انیماتورها به عنوان نماینده حضور دارند اما در غرفه ایران مدیران جایگزین هنرمندان می شوند. اگر یک یا دو کار بزرگ سینمایی حوزه انیمیشن در ایران ساخته شود اتفاق بزرگی می افتد که همه از آن استفاده می کنند. غیر از این باشد نباید تعجب کنیم که انیمیشن در ایران از چیزی که حالاهست پائین تر برود.
    
    
انیمیشن های تلویزیونی بیشتر در پی دادن پیام به مخاطب هستند. شاید به همین خاطر است که معمولاً از کیفیت خوب و فراگیری مخاطب بهره مند نیستند.
    
    ضیایی: با این تنوع و گونه های متفاوت که در بازی های رایانه ای و موقعیت های مختلف دیگر هم می بینیم چرا باز انیمیشن ایران وظیفه ای که در جذب مخاطب دارد را به خوبی انجام نمی دهد؟ من فکر می کنم پاسخ این سوال توقع مدیران از انیمیشن در ایران است که فکر می کنند این هنر باید هشداردهنده باشد. بحث همه ما مخاطب است اما هر کدام از یک زاویه مخاطب را نگاه می کنند. من به عنوان یک منتقد فکر می کنم وظیفه ما اصلاً زینهار دادن نیست و مراجع بسیار قوی تری برای این کار وجود دارد. وظیفه هنر تبیین چرایی هاست و باید پرسش ایجاد کند. اما در انیمیشن بیشتر از ما توقع هشدار دادن دارند که متاسفانه از گستاخی هنر کم می کند. مسئله ای که در انیمیشن ایران خیلی مهم است و دیگر برای ما تبدیل به شوخی شده این است که انیمیشن باید پیام داشته باشد. سراسر کار انیمیشن پر از پیام است. ضمن این که موقع طراحی یک پیام در لفافه ما باید توجه داشته باشیم مخاطبمان چه کسانی هستند و در واقع بحث مخاطب شناسی را وارد هنر انیمیشن کنیم

 

 

سیاهچالهای پیشرفت انیمیشن ایران

 

 

انیمیشن ایران به واسطه چند دهه تلاش مستمر و خستگیناپذیر در عصر دیجیتال و پیشینه فرهنگی کهن ایران دارای سطح مطلوب از نظر کیفیت و کمیت قرارداد به شخصه شاهد بودهام متخصصین و مدیران شرکتهای بزرگ جهانی پس از دیدن نمونه کارهای ایرانی چگونه بوجد آمده و ابراز شعف نمودهاند بارها و بارها شاهد بودهام نیروهای درجه سه و حتی پایینتر ایرانی در اروپا و کانادا و آمریکا پستهای مدیریتی و کارگردانی را از انگلیسیها و دیگران ربودهاند و با حقوقهای کلان استخدام شدهاند حتی تولیداتشان بدون ذکر نام و تیتراژ در نمایشگاههای خارجی به نام شرکتهای آمریکایی و غیره و با افتخار پخش شده است. مسلماً در حوزه انیمیشن استعداد و نوآوری اگر بیشتر از بقیه رشتههای علمی و صنعتی نباشد کمتر نخواهد بود. بسیار بازیها و انیمیشنهای رده یک جهان که توسط ایرانیها شکل گرفته و میگیرد ولی چرا با این همه انرژی و سرمایههای انسانی این رشته در ایران به جایگاه واقعی خود دست نیافته است؟ جوابهای متعددی را میتوان متصور شد، شاید مهمترین جواب را باید در نبود هسته قوی و هوشمند در مدیریت و هدایت این صنف دانست امری که مسلماً رنجها و ملامتهای بیشماری را به خصوص در طول 15سال گذشته سبب شده است. خلع این امر مهم و عدم همیت و اراده لازم در قاطبه مهندسین و هنرمندان با گذشت زمان و تأثیر عوامل بیرونی و درونی و از دست دادن موقعیتهای مناسب و طلایی لطمات جبرانناپذیری را به انیمیشن ایران تحمیل نموده است. بودجه و اعتماد عمومی و مدیریتهای کلان به واسطه توقعات و شخصیت و هویت روشن و قدرتمند است که میتواند جلوه بیرونی داشته باشد و جلب اعتماد و سرمایه نماید. در شرایطی که به واسطه ضعف تشکیلات در جمع شخصی، صنفی و دولتی، انیمیشن دچار رکور و پراکندگی و معضلات بزرگی است و باید با همت بزرگان و نخبگان راههایی پیشبینی نمود تا پایههای اعتماد به نفس و بنای حرکتی موثر را گذارد. متأسفانه شاهد بعضی اظهارنظرها و مصاحبههای سخیف، بعضاً غیرعلمی و بیپایه هستیم که با پاشیدن بذر ناامیدی و یأس نیروهای جوان را از پیدایی اراده لازم برای شکلگیری آینده روشن باز میدارد. و البته خسارت به همینجا ختم نمیشود این نوع سخنهای نسنجیده تأثیر منفی در اذهان مردم و مسئولین داشته و موجب میشود توجه لازم را به این حوزه معطوف نگردد و امور جاری بیشتر گره بخورد و تلاشهای هرچه اندک ولی موثر را نیز خنثی نماید.

 

امیدوارم هنرمندان انیمیشن از استعداد خود فقط در کارشان استفاده ننمایند و بدانند برای ترسیم آینده قابلاعتماد میبایستی در حرکتهای اجتماعی و تشکیل گروهها و جمعآوری تصمیمگیرنده شرکت فعال نمایند و به این دوستان و عزیزانی که با زهرپراکنی و ابراز وجودهای غیرضروری اهداف مقطعی فردی را دنبال مینمایند میخواهم تا منافع فردی را در پیشرفت جمعی جستجو نمایند و بدانند حرکت و اعمالشان ضمن اینکه از دید خداوند دور نیست همه انیماتورها نیز آن را رصد و از آن بیزارند و با تغییر رویه نگذارند این بیزاری به نگرانی و نگرانی به تنفر و تنفر به عکسالعمل منجر شود و مطمئن باشند نام نیک میماند آنهم براساس اندیشه نیک و اعمال نیک.

مهندس سید عباس پویا

 

توضیح:

مقاله حاضر براساس مصاحبه روزنامه ایران با دونفر از هنرمندان با عنوان پست و بلندهای فانتزی در سینما در تاریخ 02/06/88 نگاشته شده است

یک آدرس

zemne salam o arze adab khedmate mahazare jenaabeali

eradatmand, Maryam Sabetghadam, modire site www.animationdata.com

in majaleye electronici ra ke az 2 maahe pish ba mosaedate gorohi az
nokhbegaane in arse, va be hadafe ettela resani jame dar zamineye elmi
va farhang sazi dar hozehaaye 2D , 3D  , VFX  , Philosophy , art rah
andazi shode ast ra khedmate shoma moarefi nemode, va dar in arse az
mahzare jenabeaali taqaazaye bahremandi az tajrobiyate arzeshmandetan
ra minamayad.

hamchenin taqaza darad zemne salaahdidie jenabeali, naame in site dar
linkestaane webloge shoma qaraar girad.
ba tashakkor

majaleye electornici animation va jelve haaye vije : www.animationdata.com

لحظه زیبا

زیباترین لحظه زندگی هر انسانی خلق و آفرینش یک اثر است. این اثر چه زیبا چه زشت برای آفریننده اش بسیار جذابه. همه سعی و توانش رو بکار می گیره تا این اثر به اوج شکوفایی برسه . گاهی وقتا پزش رو هم میده و وقتی از خصوصیاتش تعریف می کنه در پوست خودش نمی گنجه. براش درست مثل یک کودکه. یه کودک دوست داشتنی که قراره بزرگ و توانمند بشه و قراره یک روزی با اندیشه اساتید و یاران  در کنار خودش به توانمندی فکری و عملی  برسه.

            
اسم کودک نو رسته رو گذاشتم انیمیشن دیتا. می گویند که از داده های پراکنده یه منطقی خلق می شه که اساس یک اندیشه یا یک هدف بزرگتریه. می خوام از گرداوری داده های پراکنده ای که در حوزه های فلسفه هنر , انیمیشن دو بعدی ،  فناوری سه بعدی و جلوه های ویژه است به درک یه منطق برسیم. منطق هنر انیمیشن. هنری که جدا از اندیشه انسان نیست. بلکه در ژرفای ذهن انسان شکل می گیره ، بر روی کاغذ رنگ می پذیره و بر پنجره رایانه ها حیات می یابه و با ترکیب فناوری های  پیشرفته بصری سر شما رو کلاه می ذاره تا کمی هیجان زده بشید. جالب نیست!!

نکته!

 

یه روز مسوول فروش ، منشی دفتر ، و مدیر شرکت برای ناهار به سمت سلف قدم می زدند

یهو یه چراغ جادو روی زمین پیدا می کنن و روی اون رو مالش میدن و جن چراغ ظاهر میشه

جن میگه: من برای هر کدوم از شما یک آرزو برآورده می کنم

منشی می پره جلو و میگه: اول من ، اول من

من می خوام که توی باهاماس باشم ، سوار یه قایق بادبانی شیک باشم و هیچ نگرانی و

غمی از دنیا نداشته باشم

پوووف! منشی ناپدید میشه

بعد مسوول فروش می پره جلو و میگه: حالا من ، حالا من

من می خوام توی هاوایی کنار ساحل لم بدم ، یه ماساژور شخصی و یه منبع بی انتهای نوشیدنی! داشته باشم و تمام عمرم حال کنم

پوووف! مسوول فروش هم ناپدید میشه

بعد جن به مدیر میگه: حالا نوبت توئه

مدیر میگه: من می خوام که اون دو تا هر دوشون بعد از ناهار توی شرکت باشن

نتیجه اخلاقی: همیشه اجازه بده که رئیست اول صحبت کنه.

طرح

 

 

 

 

محسن جعفری
http://www.irancartoon.ir/artists/categories.php?cat_id=162

 

   + سید علیرضا گلپایگانی - ۳:٠۱ ‎ب.ظ ; دوشنبه ٩ شهریور ۱۳۸۸