انیمیشن از نگاه گلپایگانی


نگاه علیرضا گلپایگانی به انیمیشن ایران و جهان

هفته چهارم اردیبهشت 88

حضور پیکسار در جشنواره کن امسال

دعوت از شرکت پیکسار برای افتتاح جشنواره فیلم کن با کارتون سه بعدی خود، تازه ترین گام عمده این شرکت آمریکایی و غول تولید انیمیشن به شمار می رود. این اولین بار در تاریخ 62 ساله این جشنواره معتبر سینمایی بود که با یک انیمیشن، آن هم یک انیمیشن سه بعدی آغاز می شد که شاید بتوان این رویداد را شاهدی بر این مدعا گرفت که شرکتی که داستان اسباب بازی (Toy Story) ، در جستجوی نیمو (Finding Nemo)، وال-ئی (Wall-E) و شرکت هیولاها (Monsters Inc) را تولید کرده، توانسته تعادلی میان اقبال تجاری و جلب نظر منتقدان پیدا کند. این شرکت که بیش از 20 جایزه اسکار را به دست آورده با کمک نرم افزار تولید انیمیشن خود که توسط برنامه نویسان همین شرکت ایجاد شده، جلودار انقلاب تصاویر کامپیوتری است. اما به استناد سایت این شرکت، پیکسار موفقیت خود را مدیون "شخصیت های بیاد ماندنی و دلگرم کننده داستانهایی که برای مخاطبان در همه رده های سنی جذاب است" می داند. جان لستر فردی است که پیکسار را به پیش می راند. او یک کارمند سابق شرکت دیسنی است که تجربیات و آزمایش هایش برای تولید انیمیشن کامپیوتری از سوی دیسنی رد شد و قرارداد او لغو گردید. لستر پس از خروج از دیسنی اولین فیلم کوتاه خود به نام "ماجراهای آندره و والی بی" را برای بخشی از موسسه لوکاس فیلم که به جورج لوکاس سازنده جنگ ستارگان تعلق دارد، به پایان رساند. تکنولوژی وقتی استیو جابز و شرکت اپل در سال 1986 این موسسه اقماری لوکاس فیلم را خرید، شرکت پیکسار متولد شد. در آن دوره استفاده از کامپیوتر برای ایجاد جلوه های ویژه در فیلم ها و ایجاد تصاویر پس زمینه در انیمیشن رایج شده بود. با این وجود اد کتمول، همکار لستر او را به چالش می گیرد تا با استفاده از این فن آوری نوپا، شخصیت های داستان را نیز، که پیشتر تنها با دست طراحی می شد، تولید کند. انیمیشن های کوتاه جان به اندازه ای شرکت دیسنی را تحت تاثیر قرار داد که روسای پیشین او موافقت کردند که بخشی از هزینه لازم برای اولین انیمیشن داستانی بلند او را بدهند: کارتون "داستان اسباب بازی" که در سال 1995 اکران شد. "داستان اسباب بازی" که اولین کارتون بلند کامپیوتری محسوب می شود، در سال 1995 پرفروش ترین فیلم بود و توانست بالغ بر 362 میلیون دلار در گیشه به دست آورد. دیسنی همکاری خود با شرکت پیکسار را در تهیه و توزیع آثار این شرکت ادامه داد و در سال 1998 دو شرکت بطور مشترک کارتون "زندگی یک حشره"(A Bug's Life) را به روی پرده بردند که این اثر هم از نظر تجاری موفق بود. اما وقتی قسمت دوم داستان اسباب بازی، که به اندازه کافی برای عرضه در سینماها قوی محسوب می شد، آنطور که دیسنی خواسته بود تنها به طور مستقیم بر روی نوارهای ویدئویی عرضه نشد و به سینما ها راه یافت، روابط دیسنی و پیکسار دچار تنش شد. با این حال پیکسار، خارج از محدوده مشاجرات حقوقی با دیسنی، به ساخت فیلمهای موفق تجاری ادامه داد؛ "شرکت هیولاها" در سال 2001، "در جستجوی نیمو" در سال 2003 و "شگفت انگیزها" (Incredibles) یک سال پس از آن. پیکسار با ادامه روند تولید انیمیشن های کوتاه به پرورش استعدادهای تازه در عرصه تولید تصاویر متحرک کامپیوتری ادامه داد و در عین حال به آزمایش فن آوری های جدید برای تازه ترین ابداعات شرکت خود پرداخت. گرچه پشت صحنه، واضح بود که اختلافات، تداوم توافق بر سر تشریک منافع پیکسار و دیسنی را تقریبا ناممکن ساخته بود. جالب توجه از این رو در سال 2006 وقتی خبر ادغام دو شرکت منتشر شد و جان لستر به عنوان مدیر امور هنری و خلاقیت شرکت پیکسار/دیسنی برگزیده شد، بسیاری متعجب شدند. به این ترتیب این هنرمند 52 ساله علاوه بر مسئولیت های خود در پیکسار، سمتی نظارتی را نیز بر محصولات انیمیشن دیسنی بر عهده گرفت. در سال 2008 دیسنی/پیکسار فهرستی جالب توجه از کارتون های درحال تولید خود منتشر کرد که در آن قسمت سوم داستان اسباب بازی و قسمت دوم کارتون "ماشین ها" (Cars) که در سال 2006 اکران شد، به چشم می خورد. همچنین پیکسار قصد دارد "نیوت" (Newt) که یک کمدی درباره دو سمندر مدام در حال جر و بحث است و Bear and the Bow، ماجرایی در اسکاتلند باستان را شرح می دهد بر روی پرده سینما بیاورد. این شرکت که از سال 2000 مقر آن در تاسیساتی ویژه در شهر امریویل در نزدیکی سان فرانسیسکو قرار داشته، در اوایل سال 2009 اعلام کرد استودیوی دوم خود را در شهر ونکوور کانادا تاسیس خواهد کرد تا برنامه های جدا از انیمیشن های بلند خود را در آنجا تولید کند. حضور تیم پیکسار در جشنواره کن 2009 درواقع آغاز سفری طولانی به دو دنیا برای افتتاح و تبلیغ محصول جدید این شرکت به نام UP است. این اثر داستان یک بادکنک فروش 78 ساله ناراضی از زندگی را بیان می کند که خانه خود را با بادکنک از زمین کنده و قصد دارد آن را به آمریکای جنوبی ببرد و کودکی پیشاهنگ اصرار دارد در این راه به او کمک کند. در اواخر سال 2009 قرار است جان لستر و دیگر کارگردانان پیکسار در جریان جشنواره ونیز جایزه ای در قدردانی از فعالیت هنری خود دریافت کنند. واکنش های اولیه به کارتون Up مثبت بوده و از جمله منتقد نشریه معتبر Variety آن را "ماجرایی جذاب از یک زوج غیرمتعارف که هرچه داستان جلوتر می رود خنده دار تر و هیجان انگیزتر می شود" خوانده است. منتقد نشریه Screen International هم با این نظر موافق است و فیلم پیتر داکتر را "داستانی اعجاب انگیز که سینما رو ها در سراسر جهان را مسحور خواهد کرد" توصیف کرده است

   + سید علیرضا گلپایگانی - ۱٢:٥۳ ‎ق.ظ ; شنبه ٢٦ اردیبهشت ۱۳۸۸